İçeriğe geç
Sayı 07: Emily Dickinson YARIM

Bil ve Anla

YARIM · Sayı 07 · Ekim 2026

Emily Dickinson portresi, grafit illüstrasyon

Ona yazılanlar yandı.
Yazdıkları bir çekmecede kaldı.

Emily Dickinson · 1830–1886 1 bölüm Senin yarım kalanın ne? Portre illüstrasyondur — fotoğraf değildir

Bir bakışta

55Yaşadığı yıl
10Hayattayken yayımlanan şiir
40Dikişli defterçik
1.789Franklin'in saydığı şiir
448İlk üç ciltte basılan şiir (kendi sayımımız)
1.3042024 baskısında sayılan mektubu

Açılış notu

Bu haftanın envanteri yakılanların ve yakılmayanların envanteri.

Emily Dickinson 15 Mayıs 1886’da, elli beş yaşında öldü. Hayattayken ondan yalnızca on şiir ve bir mektup basılmıştı, hepsi isimsiz ve yetkilendirildiği bilinmeden. Ölümünden sonra kız kardeşi Lavinia, evde yüzlerce şiir buldu. Toplam, Franklin sayımıyla 1.789 şiir.

Bu hikâye çoğu zaman Kafka’nınkine benzetilir. Benzemiyor. Lavinia’nın yaktığı, Emily’nin yazdığı mektuplar değil, Emily’ye gelen mektuplardı. Yazdıkları alıcılarda kaldı, bugün bin üç yüzü aşkın mektubu var. Şiirleri için hiçbir talimat bırakmamıştı.

Hiç bulunamadı: “İçeri girmeliyim, sis yükseliyor.” Bu söz Dickinson’ın ölüm döşeğindeki son sözü olarak tekrarlanıyor. Gerçekte 1884 tarihli bir mektubunda geçiyor ve ölüm anına ait bir kaydı yok. Belgeli olan son yazılı sözü, Mayıs 1886’da yazdığı iki sözcük: “Called back”. Bu derginin ilkesi gereği: kendisine atfedilir, kaynağı belirsiz.

Künye: Şiir ve mektup alıntıları kendi çevirimizdir, çeviri: Muhallefat. El yazması görüntüleri kullanılmadı, bütün görseller özgün grafit illüstrasyondur. Yazma görüntülerinin kullanım koşulları onları elinde tutan kurumlara aittir.

ENVANTER

1 bölüm · her birinde bir yarım kalan

Lot 01 Dört çekmeceli, alt çekmecesi hafif aralık bir komodin, illüstrasyon
Dört çekmeceli bir komodin, alt çekmecesi hafif aralık.

Lot 01 Mevcut, kısmen

Şiirler için hiçbir talimat yoktu

Nesne
Emily'nin komodin çekmecesinde bulunan şiirler ve kırk defterçik
Tespit
Amherst, Mayıs 1886
Durum
Mevcut, kısmen
Nerede
Houghton Kütüphanesi (Harvard) ve Amherst College
Değer
Hiç talimat bırakılmamış, editörlerce sökülmüş bir şiir yığını

Emily Dickinson 15 Mayıs 1886’da Amherst’te öldü. Ölümünden kısa süre sonra kız kardeşi Lavinia, evde şiirleri buldu. Amherst College’ın arşiv kaydı, bunları Emily’nin komodininin çekmecesinde bulduğunu yazıyor. Popüler anlatılardaki “kilitli sandık” bir kaynağa bağlanamadı.

Bulunanlar arasında kırk el yapımı defterçik vardı: katlanmış kâğıtlar, sol kenardan iki delik açılıp iplikle bağlanmıştı. Bunlarda 800’den fazla şiir var. Bunun dışında yaklaşık 250 şiirlik on beş ciltlenmemiş grup ve tek tek kâğıtlar vardı. Yaklaşık 500 şiir ise Emily’nin hayattayken mektupla başkalarına gönderdikleriydi.

Toplam, Franklin’in sayımıyla 1.789 şiir. Bu, çekmecede bulunanların sayısı değil, bütün kaynakların toplamı. Çekmecede kaç şiir olduğu kaynaklara göre değişiyor, biz “yüzlerce” yazıyoruz.

Emily şiirlerle ilgili hiçbir talimat bırakmamıştı. Bir başka ayrıntı da ayrıca önemli: Harvard’a göre bugün defterçiklerin hiçbiri Emily’nin bıraktığı biçimde değil, ilk editörler onları söktü.

Görünmeme

Sizin görüşünüz nedir?

Klinik Not

Klinik Psikolog

Bir insanın yazdıklarını başkalarına göstermemesi ile kendini göstermeye değer bulmaması aynı şey değil, ama dışarıdan ikisi de "içe kapanmak" gibi görünür.

Dickinson'ın dosyasında yazdıkları yoğun ve düzenli: kırk defterçik, yüzlerce şiir. Yayımlamayı kendi sözüyle "düşüncesine yabancı" diye nitelemişti. Bu bir yetersizlik itirafı gibi okunmak zorunda değil. Bazı insanlar için yazmak, görünmekten ayrı bir iştir.

Danışma odasında bu ayrımı şöyle yapmaya çalışırız: kişi görünmemeyi özgürce mi sürdürüyor, yoksa görünmek ona bir bedel gibi mi geliyor? İlkinde bir tercih, ikincisinde bir korunma var. Dışarıdan bakarak hangisi olduğunu bilemem ve bir insan hakkında hüküm vermiyorum.

Yalnızca şunu not ediyorum: bir insanın neyin kalacağına başkalarının karar vermesi, onun neyi saklamak istediğinden bağımsız olarak, yeniden sorgulanması gereken bir durumdur.

Görünmemeyi seçmek ile görünemez olmak aynı şey midir?

Bu bir teşhis değildir. Ölmüş bir insan muayene edilemez. Burada anlatılan, metinde görünen örüntüdür; asıl muhatabı okurdur.

Yetişkinlerle çalışıyor; aile örüntüleri ve DEHB üzerine yazıyor.

Senin yarım kalanların

Beş satır. Bitirmediğin ne varsa.

Kartın aynı dergi diliyle üretilir, indirip paylaşabilirsin. Hiçbir şey sunucuya gönderilmez — kart tarayıcında oluşur.

Yarım Kalanlar Duvarı

Paylaş, içinde kalmasın.

Yazdığın satır moderasyondan geçtikten sonra duvarda yayımlanır. E-posta, ad veya başka kişisel bilgi istemiyoruz. IP adresini yalnızca kötüye kullanımı önlemek için tek yönlü şifreleyerek tutuyoruz; geri çevrilemez. Rumuz yazmazsan ya da anonim seçersen satırın Anonim olarak görünür. Yayımlanan satırının kaldırılmasını istersen bize yaz, sileriz.

Kamu Malı Sayacı

Bu dergi ancak telifi düşenler üzerinden içerik üretir. Sıradakiler:

2027 · 1 Ocak64gün kaldı
  • Robert Walser — karda ölü bulundu; mikrogramlar
  • Bertolt Brecht — oyun yazarı
  • Jackson Pollock — atölyede bitmemiş tuvaller
2028 · 1 Ocak429gün kaldı
  • Nikos Kazancakis — romancı
2029 · 1 Ocak795gün kaldı
  • Roger Martin du Gard — Nobel 1937

Kaynakça

Bu sayının dayandığı kaynaklar

  1. Amherst College Archives, Emily Dickinson Collection bulma aracı amherst.edu
  2. Emily Dickinson Museum emilydickinsonmuseum.org
  3. Harvard Library, The Emily Dickinson Collection library.harvard.edu
  4. Dickinson'ın çocukluk herbaryumu, Harvard Gazette (2006) news.harvard.edu
  5. The Poems of Emily Dickinson: Reading Edition, Harvard University Press hup.harvard.edu
  6. Miller ve Mitchell, The Letters of Emily Dickinson (2024), örnek bölüm hup.harvard.edu
  7. Emily Dickinson Archive, telif ve kullanım koşulları web.archive.org
  8. Poems by Emily Dickinson, Three Series, Project Gutenberg gutenberg.org
  9. T. W. Higginson, Carlyle's Laugh and Other Surprises, Project Gutenberg gutenberg.org
  10. Martha Dickinson Bianchi, The Life and Letters of Emily Dickinson (1924) archive.org
  11. Higginson'a mektup 316, Dickinson Electronic Archives archive.emilydickinson.org
  12. Norcross kardeşlere mektup 907, Dickinson Electronic Archives archive.emilydickinson.org
  13. A 540, Radical Scatters radicalscatters.unl.edu
  14. Jen Bervin, Studies in Scale, Poetry poetryfoundation.org
  15. Harvard Crimson, 31 Mayıs 1950 thecrimson.com
  16. Harvard Crimson, 23 Ekim 2013 thecrimson.com
  17. The Clue Is in Emily's Eyes, Amherst College dergisi (2012) amherst.edu
  18. Dickinson: Raw or Cooked, NYRB (2014) nybooks.com
  19. Called Back, The Paris Review (2013) theparisreview.org
  20. Emily Dickinson's Bedroom, Atlas Obscura atlasobscura.com
  21. Komodin kopyası, Fine Woodworking finewoodworking.com
  22. Kelly, EDIS 2013 özeti edis-archive.iath.virginia.edu
  23. The Gorgeous Nothings, London Review Bookshop londonreviewbookshop.co.uk
  24. Famous Last Words, Academy of American Poets poets.org
  25. Emily Dickinson, Wikipedia en.wikipedia.org

Editör:

Destek

Bize nasıl destek olabilirsiniz?

Bil ve Anla ücretsizdir ve öyle kalacak. Dergiyi ayakta tutan okurlarıdır; aşağıdakilerden biri bile yeter.

  1. Takip edin

    Yeni sayıları ve her günün bölümünü ilk burada duyuruyoruz.

    Instagram'da takip et Facebook'ta takip et

  2. Bu sayıyı paylaşın

    Bir yarım kalanı merak edecek birini tanıyorsanız, ona gönderin.

    WhatsApp X

  3. Kendi yarım kalanınızı yazın

    Yarım Kalanlar Duvarı'na bir satır bırakın ya da beş satırlık kartınızı oluşturup paylaşın.

  4. Kaynak ya da düzeltme önerin

    Bir olguda hata gördüyseniz ya da elinizde daha iyi bir kaynak varsa merhaba@bilveanla.com adresine yazın. Düzeltmeyi yapar ve sayfada belirtiriz.

  5. Sıradaki figürü önerin

    Yarım bıraktıklarını merak ettiğiniz biri mi var? Önerinizi gönderin. Tek şart: eserlerinin koruma süresi dolmuş olmalı, yani ölümünü izleyen yılbaşından bu yana 70 yıl geçmiş olmalı.

Sayı kapandı.

Sayı 08 · Nikola Tesla: Kule yarım kaldı. Otel faturasını başkası ödedi.

Bütün sayılar